سوره حمد

تلاوت سوره حمد

ترجمه صوتی سوره حمد

فضیلت و خواص سوره حمد

سوره حمد

تعداد آیات: 7 آیه

مکی یا مدنی: مکی

نام های دیگر سوره: فاتحة الکتاب، ام الکتاب، ام القرآن، سبع المثانی، وافیه، شافیه، کافیه، صلوة، حمد، ...

 

فضائل سوره حمد

عن امیر المومنین علیه السلام عن الرسول صلی الله علیه واله و سلم ان الله تعالی قال لی یامحمد «و لقد اتیناک سبعا من المثانی و القران العظیم» .فافرد الامتنان علی بفاتحه الکتاب و جعلها بازاء القران و ان فاتحه الکتاب اشرف ما فی کنوز العرش. وان الله عز و جل خص محمدا و شرفه بها و لم یشرک معه فیها احدا من انبیاءه ما خلا سلیمان فانه اعطاه منها « بسم الله الرحمن الرحیم» حکی عن بلقیس حین قالت «انی القی الی کتاب کریم انه من سلیمان و انه بسم الله الرحمن الرحیم.» الا فمن قراها معتقدا لموالاة محمد و اله الطیبین. منقادا لامرها مومنا بظاهرها و باطنها.اعطاه الله بکل حرف منها افضل من الدنیا و ما فیها و من اصناف اموالها و خیراتها.ومن استمع الی قاری یقرأها کان له قدر ما للقاری . فلیستکثر احدکم من هذا الخیر المعرض لکم فانه غنیمه لا یذهبن اوانه فتبقی فی قلوبکم الحسرة.

امیرالمومنین علیه السلام فرمود: از پیغمبر خدا صلی الله علیه وآله وسلم شنیدم که فرمود: به تحقیق خدای متعال به من گفته: ای محمد به تو هفت آیه از مثانی و قرآن عظیم داده ایم. پس فاتحه الکتاب را جدا کرد و بر من منت گذاشت آن را در برابر قرآن عظیم قرار داد». و به تحقیق فاتحه الکتاب بهترین چیزی است که در گنج های عرش است و خدای عزوجل این سوره را به طور اختصاصی به محمد داد و بدین سبب او را با عزت کرد و هیچ یک از پیغمبرانش را با او در این فضیلت شریک نکرده ست به جز سلیمان که خدای تعالی به او «بسم الله الرحمن الرحیم» را از فاتحه الکتاب داده است و از بلقیس حکایت کرده که گفت: به درستی که نوشته ای عزیز و گرامی از سلیمان به من رسیده است و نوشته این است که هر کس «بسم الله الرحمن الرحیم» را بخواند و به محمد و دوستی اهل بیت او اعتقادداشته باشد و ایمان قلبی و ظاهری به ایشان داشته باشد خداوند به ازای هر حرفی که از آن سوره پاداش و ثوابی بهتز از دنیا و انچه از مال ها و خوبی ها در آن است به او می دهد و کسی که به صوت خواننده این سوره گوش دهد ثوابش مانند کسی است که این سوره را می خواند پس هر یک از شما باید بسیار کوشش کند تا ین ثواب و پاداش را به دست آورد که غنیمیتی است که نباید از آن گذشت تا حسرت و افسوس آن بماند.

تفسیر البرهان ج1 ص104

عن النبی صلی الله علیه وآله وسلم: فضل السورة الحمد کفضل حملة العرض، من قرأها اعطاه الله ثواب حملة العرش.

مستدرک الوسائل ج4 ص330

پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله وسلم فرمود: فضیلت سوره حمد مانند فضیلت حاملان عرش است، هر کس آن را قرائت کند، ثوابی مانند ثواب حاملان عرش به او داده می شود.

قال النبی صلی الله علیه و آله وسلم: من قرأها فاتحة الکتاب اعطاه الله من الاجر بعدد کل کتب انزل من السماء قرأها و ثوابها.

الاختصاص ص39

رسول خدا صلی الله علیه وآله وسلم فرمود: هرکس سوره حمد را قرائت کند خداوند به عدد خواندن تمام کتابهایی که از آسمان نازل شده به او ثواب و پاداش عنایت می فرماید.

عن ابن عباس قال: قال رسول الله صلی الله علیه وآله وسلم: فاتحة الکتاب تعدل ثلث القران.

مستدرک الوسائل ج4 ص331

ابن عباس از پیامبر اکرم «صلی الله علیه و آله وسلم» نقل کرده است که: سوره حمد دو سوم قرآن کریم است.

عن رسول الله صلی الله علیه وآله وسلم انه قال: لو ان فاتحة الکتاب وضعت فی کفة المیزان و وضع القرآن فی کفة ارجحت فاتحة الکتاب سبع مرات.

مستدرک الوسائل ج4 ص330

در روایتی رسول خدا صلی الله علیه وآله وسلم آمده است: اگر سوره حمد را در یک کفهٔ میزان و باقی سوره های قرآن را در کفهٔ دیگر قرار دهند، سوره «حمد» هفت برابر سنگین تر است.

قال رسول الله صلی الله علیه وآله سلم: أیما مسلم قرد فاتحة الکتاب اعطی من الاجر کانما قرأ ثلثی القرآن و اعطی من الاجر کانما تصدق علی کل مومن و مؤمنة.

مجمع البیان ج1 ص36

رسول خدا صلی الله علیه وآله وسلم: هر مسلمانی که سوره‌ ‌حمد را قرائت نماید، اجری مانند قرائت دو سوم قرآن به او عطا می شود، و نیز اجری مانند صدقه بر مردان و زنان مومن عنایت می شود.

عن ابی ابن کعب: قرأت علی رسول الله فاتحة الکتاب فقال: والذی نفسی بیده ما انزل الله فی التوراة و الانجسل و لا فی الزبور و لا فی الفرقان مثلها هی ام الکتاب و ام القران و هی سبع المثانی و هی مقسومة بی ن الله و بین عبده و یعبده ما سأل.

مستدرک الوسائل ج1

ابن کعب می گوید: سوره فاتحه الکتاب را نزد پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله وسلم قرائت کردم خضرت فرمود: قسم به کسی که جانم به دست اوست درتورات و انجیل و زبور و فرقان ، مثل این سوره نازل نشده است و این سوره مادرکتاب و مادر قران است و هفت آیه دارد و تقسیم می شود بین خدا و بنده اش، و برای بنده است آنچه که از خدا بخواهد.

 

آثار و برکات سوره حمد

دربارهٔ تشویق به شفاجویی از سوره «حمد» روایات زیادی وارد شده است که برخی از این روایات عمومی بوده و به استفاده از این سوره برای همه دردها سفارش شده و در برخی از آنها به درمان بیماری و درد خاصی ترغیب شده است.

قال رسول الله صلی الله علیه وآله وسلم لجابر: یا جابر ألا علمک أفضل سورة انزلها الله فی کتابه؟ فقال جابر: بلی –بابی انت و امی- یا رسول الله علمنیها، قال: فعلمه «الحمدلله» ام الکتاب . ثم قال له: یا جابر ألا أخبرک عنها؟ قال: بلی بابی انت و امی فاخبرنی. قال: هی شفاء من کل داء الا السام یعنی الموت.

تفسیرالبرهان ج1 ص106

پیامبر خدا صلی الله علیه وآله وسلم به جابر فرمود: ای جابر! آیا بهترین سوره را که خدا در قرآن نازل کرده به تو یاد دهم؟ جابر گفت: بلی پدر و مادرم فدای تو باد آن را به من بیاموز.

پیامبر سوره حمد را به جابر آموخت و فرمود: ای جابر آیا صفت و عظمت این سوره را برای تو بگویم؟ جابر گفت: بله پدر و مادرم فدای تو باد آن را بیاموز.

حضرت فرمود: سوره حمد هر مرضی به جز مرگ را شفا می دهد.

قال الصادق علیه السلام: من نالته علة، فلیقرأ الحمد فی جیبه سبع مرت فان ذهبت ، و الا فلیقرأها سبعین مرة و أنا الضامن له العافیة.

تفسیرالبرهان ج1 ص107

امام صادق علیه السلام فرمودند: کسی که مرضی به او برسد سوره حمد را در گریبانش هفت مرتبه بخواند پس اگر مرض از بین رفت چه بهتر، و گرنه هفتادبار بخواند و من ضمانت می کنم که سلامتی یابد.

برخی از خواص سوره حمد:

1) زیادی نور چشم:

حضرت رسول اکرم صلی الله علیه وآله وسلم فرمودند: چون کسی را درد چشم باشد یا در بینایی او ضعفی باشد در اول ماه چون هلال ماه را ببیند دست بر چشم خود بنهد و سوره فاتحه را 10 بار با نیت خالص و توجه به معنی آن بخواند و در آخر سوره مبارکه «توحید» را 3بار بخواند بعد از آن 7بار بگوید: « یا ربِّ قَوِّ بَصَری » سپس بگوید: « اللهم اکف انت الکافی، اللهم عاف انت المعافی». درد چشم و ضعف بینایی به صحت مبدل می گردد.

خواص آیات قرآن کریم، محمدتقی نجفی ص10

دیگر آنکه هر کس با ایمان سوره حمد را با نیت خالص و توجه به خدا و معنی آن بنویسد به مشک و زعفران در جامی آبگینه و بشوید آن را از آب بارانی که در کانون الاخر (ماه سوم از ماههای سریانی) که هوا شروع می کند به سرد شدن ، آمده باشد و در وقت شستن «سوره حمد» را بخواند و به این آب، سرمه اصفهانی بساید و در چشم کند، امراض چشم زایل می شود و روشنی چشم زیاد می گردد و به صحت و سلامتی چشم را نگاه می دارد.

همان، ص14

2) جهت رفع تب:

حضرت امام جعفر صادق علیه السلام فرمودند: هر کس، با ایمان سوره مبارکه فاتحه را چهل بار بر قدح آب با نیت خالص و توجه به خدا و معنی آن بخواند و آن آب را بر روی کسی که تب دارد بپاشد تب از او زایل می شود.

خواص آیات قرآن کریم محمدتقی نجفی ص12

3) قبولی نزد سلاطین

چون در ساعت اول روز جمعه «سوره مبارکه فاتحه» را در ظرف طلا به مشک و کافور با نیت خالص و توجه به خدا و معنی آن بنویسد و به گلاب بشوید و ان گلاب را در شیشه کند و هر روز از ان به قدری بر روی خود بمالد جاه و قبول او نزد سلاطین و حکام زیاد می شود و از هر چه ترسد ایمن گردد.

خواص آیات قرآن کریم محمدتقی نجفی ص14

4)ایجاد برکت

در کلامی از پیامبر اکرم صلی الله علیه و اله و سلم آمده است:

هرکس، هنگامی که وارد خانه خود می شود، سوره حمد و توحید را قرائت نماید خداوند فقر را از خانه او دور کرده و برکت زندگی او را به حدّی زیاد می کند که به همسایگانش نیز می رسد.

از حضرت امام صادق علیه السلام روایت شده است:‌«هرکس سوره حمد را قرائت کند، به لطف و عنایت الهی، درهای خیر دنیا و آخرت به روی او گشوده خواهد شد.»

قرآن درمانی روحی و جسمی، ص 65 به نقل از الدرالمنثورج6

5) درمان کاهلی و تنبلی

هر کس با ایمان بر خواندن سوره مبارکه فاتحه مداومت نماید در شب و روز، خداوند متعال زایل می کند از او کاهلی و سست دلی و جمیع آفات و عاهات را.

خواص آیات قرآن کریم ص14

 

ختومات مجرب

1) برکت و گشایش روزی

از مولا علی علیه السلام نقل شده است:

اذا ما کنت ملتمسا لرزق و نجح القصد من عبد و حر و تظفر بالذی تهوی سریعا و تامن من مخالفة و عذر ففاتحة الکتاب فان فیها لما املت سرا ای سر فلازم درسها عقبی عشاء و فی صبح و ظهر ثم عصر و لازمها بمغرب کل لیل الی التسعین تتبعها بعشر تنل ما شئت من عز و جاه و عظم مهابة و علو قدر و عز و لا تغیره اللیالی بحادثة من النقصان تجری و توفیق و افراح دوما و تامن من نکاله کل شر و لا تحتج الی احد بشی ء فلا تفجع بمکروه و ضرّ و من جوع و فانک ان فعلت اتاک آت بما یغنیک عن زید و عمرو.

مجمل ترجمه این عبارت شریف این است:

«اگر رزق و روزی و ثروت زیادی می خواهی و دوست داری از هر بنده و آزادی بی نیاز باشی و به زودی به آرزوهایت برسی و از غل و غش و حیله در امان باشی؛ پس «فاتحة الکتاب» را بخوان که اسرار عجیبی در ان نهفته است. برای رسیدن به آرزوها و حاجت هایت، این سوره را در پنج نوبت(صبح، ظهر، عصر، مغرب و عشا) 100 مرتبه تلاوت کن.

پس ٱنچه که از عزت و مقام و حرمت می خواهی، به ٱن می رسی، و ٱن عزّتی که هیچ وقت تغییر و با حادثه های زمان کاستی پیدا نمی کند و نیز توفیق و خوشحالی مداوم به تو می رسد و از همه شرها و ناراحتی ها و ضررها در امانی. هیچ وقت تو را گرسنگی و برهنگی و جدایی یار نمی رسد، و هیچ کس به تو برای امر و نهی مسلط نمی شود، و در حفظ الهی هستی و به ٱرزوهایت در زندگی می رسی.پس اگر این ختم را همیشه ادامه دادی، شخصی به عنایت الهی به سوی تو می ٱید و تو را از دیگران بی نیاز می کند.

قرآن درمانی روحی و جسمی، ص 66 به نقل از شمس المعارف الکبری

2) نماز عجیب و مشکل گشا

اگر کسی به نیت قضای حاجت دو رکعت نماز بخواند و در هر رکعت 19 مرتبه بسم الله الرحمن الرحیم بگوید و بعد از ان سوره حمد را تلاوت نماید و بعد از تمام شدن نماز 786 مرتبه آیه بسم الله الرحمن الرحیم را بگوید هر حاجتی داشته باشد برآورده خواهد شد. انشاءالله.

قرآن درمانی روحی و جسمی 67به نقل از شمس المعارف الکبری

3) جهت عزت و شخصیّت و حفظ آبرو

در روز جمه شروع کند تا 41 روز، و هر روز 41 مرتبه سوره مبارکه حمد را بخواند و بعد از اتمام بلافاصله 13 بار این دعا را بخواند:

« یا مُفَتِّحُ فَتَّح یامُفَرِّجُ فَرَّج یامُسَبِّبُ سَبَّب یامُیَسِّرُ یَسَّریامُسَهِّلُ سَهَّل یا مُتَمِّمُ تَمَّم برحمتک یا ارحم الراحمین»

دو هزار و یک ختم ص48

4) جهت دفع بلا ودشمن و نیل به مقاصد و حصول مهمات

قبل از شروع 3صلوات بفرستد و دو رکعت نماز بخواند به قصد طلب حاجت و بعد از نماز نیز 3 صلوات بفرستد و از روز یکشنه شروع کند.

روزیکشنبه 70 مرتبه سوره مبارکه حمد و روز دوشنبه 60 بار، سه شنبه 50 بار، چهار شنبه 40بار، پنج شنبه 30بار، جمعه 20 بار، و روزشنبه 10 بار بخواند انشاءالله به مقصد رسد.

دو هزار و یک ختم ص 49

5) جهت کسب مطالب و بطلان سحر و تحبیب:

خواندن و با خود داشتن سوره حمد به ترتیبی که در زیر می آید اثر عجیب دارد:

«بسم الله الرحمن الرحیم. الحمد لله رب العالمین الرحمن الرحیم أقسمتُ علیکم یا مَعشَر الارواح الرّوحانیّة و الموکلین بهذه السّورة بحق جبرائیل. الرحمن الرحیم مالک یوم الدین أقسمتُ علیکم یا مَلِکَ المُوکّلَ بهذه الایات اُجیبوا داعی الله و بحقّ میکائیل. ایاک نعبد و ایاک نستعین اقسمتُ علیکم یا ملائکة الموکلین بهذه الاسماءِ العظام و بحقّ اسرافیل و حَمَلةَ العرشِ العظیم. اهدنا الصراط المستقیم انّه لَقَسم لو تعلمون عظیم بحقّ عزراییل. صراط الذین انعمت علیهم غیر المغضوب علیهم ولاالضالین أجیبونی و أطیعونی یا ملِکَ المُوکّلِ بالاسماء العظام الاولین و الاخرین. هذه السُورةِ الشریفة و الایات المبارکات بحق قل قل قل قل هو الله احد و بحقّ النّورِ الطیّبُ الطاهر المصطفی محمد و آله و إقضی حاجتی برحمتک یا ارحم الراحمین»

دو هزار و یک ختم ص49

هدایت

رسول اکرم(ص) می ‏فرماید: هرکس سوره‏ ی حمد را بخواند چنان است که دو سوم قرآن را خوانده و ثواب آن کسی که بر همه‏ ی مؤمنان تصدّق کرده باشد به او داده می ‏شود، و نیز همانگونه که گذشت، از حضرتش مروی است: «فاتحۀُالکتاب» اشرف محتوای گنج‏های عرش الهی است. خداوند این سوره را مخصوص رسولش نموده و هیچ یک از پیامبران را با او شریک نفرموده مگر حضرت سلیمان پیغمر(ع) که از آن آیه‏ ی «بسم الله الرّحمن الرّحیم» به او عطا فرموده است، هرکس این سوره را بخواند در حالی که ولایت محمّد و آل محمّد صلوات الله علیهم را داشته و اوامر آن را مُطیع و به ظاهر و باطنش ایمان آورده باشد. خداوند به عدد هر حرفی یک حسنه به او می ‏دهد که بهتر از دنیا و تمامی آنچه را که در آن است، و مراد از ظاهر، اعتقاد داشته باشد که این سوره از قرآن است و مراد از باطن اعتقاد به اصول پنج‏گانه است که سوره‏ ی مبارکه‏ ی حمد مشتمل بر آن‌ها می ‏باشد.[٨]

و در تفسیر«منهج الصادقین» علاوه بر آن آمده است اطلاع بر معنای سوره‏ ی حمد مانند اطلاع بر تمامی کتاب‏های آسمانی است.[٩]

امام صادق(ع) می ‏فرماید: اسم اعظم خداوند مقطّع است (یعنی حرف حرف و جدا جدا) و آن در مجموع آیات امّ‏ الکتاب (سوره‏ ی حمد) می ‏باشد.[١٠]

و نیز پیامبر اکرم(ص) فرموده ‏اند: هرکس به قاری این سوره گوش فرا دهد به اندازه‏ یک سوم ثوابِ آن به وی داده می ‏شود.[١١]

پس تا می ‏توانید از این خیرات عرضه شده بهره ببرید که غنیمت سودمندی است و آن را از دست مدهید که باعث حسرت و اندوه برای شما خواهد بود.

و در خبر دیگری حضرتش می ‏فرماید: هر کس سوره‏ ی «حمد» را بخواند خداوند به عدد هر آیه، و به روایت شیخ مفید در «اختصاص» به عدد هر کتابی که از آسمان نازل گردیده و به اندازه‏ ی خواندن تمامی کتب آسمانی و ثواب خواندن آن‌ها به او پاداش داده می ‏شود.[١٢]

همچنین در یکی از علل نامگذاری این سوره‏ ی مبارکه به «فاتحۀ الکتاب» آمده است که آیه ‏های هفت‏گانه‏ ی آن را قرائت کند درهای هفت‏گانه‏ ی جهنّم بر او بسته می ‏گردد و در «خواص الآیات» نیز قریب به همین معنی آمده است.[١٣]

البتّه همانگونه که در مقدّمه اشاره کردیم سعی کنیم قرائت و تلاوت ما همراه با اندیشه و اخلاص و عمل به محتوای این روایت و تمام روایات مشابه آن باشد و برای رسیدن به کمال مطلوب تنها به الفاظ و لقلقه‏ ی زبان اکتفا ننمائیم.

و در خبر است که سوره‏ ی «حمد» نازل گردید ابلیس لعین به فریاد و فغان آمد، و چنان که نقل است شیطان در مدّت عمر خود چهار ناله‏ ی جانکاه کرد: وقتی که طوق لعنت به گردنش افتاد و زمانی که از بهشت رانده شد و وقتی رسول اکرم(ص) به رسالت مبعوث گردید و هنگامی که سوره‏ ی «فاتحه» نازل شد.[١٤]

و در خواص آن، حضرت ختمی مرتبت(ص) می ‏فرماید: هنگام خواب بر پهلو بخوابید و سوره ‏های فاتحه و توحید را بخوانید از همه‏ ی بلایا ایمن خواهید بود، و هرکس در حین ورود به منزل خود سوره‏ های حمد و اخلاص را بخواند خداوند متعال فقر و تنگدستی را از او برطرف و خیر و برکت بسیار به وی عطا می ‏فرماید.[١٥]

همچنین فرموده‏ اند در وقت حجامت کردن هفت مرتبه سوره‏ ی «حمد» را بخوانید که نتیجه و منافع آن اعجاب‏ آور است.[١٦]

دیگر جهت شفای بیمار است سه مرتبه این سوره‏ ی مبارکه را با «خلوص و شرایط دعا» بر بدن خود بخواند و هر بار دست را بر محل درد بکشد و بگوید:

«اَللّهُمَّ اشْفِ أنتَ الشّافی اللّهُمَّ اکْفِ أنتَ الکافی اَللهُمَّ عافِ أنتَ الْمُعافی» و چنانچه آن را بنویسد و همراه خود بدارد به یاری حق همین نتیجه‏ ی شفابخشی را خواهد داشت.[١٧]

و نیز در همان مدرک آمده است چنانچه این سوره‏ ی مبارکه را در ظرف شیشه ‏ای با مُشک و زعفران بنویسند و با گلاب بشویند و کسی که کند ذهن و کم‏ حافظه باشد هفت روز پی‏ درپی از آن بیاشامد ذهن او قوی و حافظه‏ اش افزون می ‏گردد.[١٨]

و مداومت بر تلاوت این سوره‏ ی مبارکه در شبانه‏ روز خداوند متعال کاهلی و سست‏دلی و تمام آفات و عارضه‏ ها را از او برطرف می ‌نماید.[١٩]

و از پیامبر اکرم(ص) مروی است هر کس آن را بر ظرف آبی چهل مرتبه (با اخلاص) بخواند و بر بیمار بیفشاند به یاری خدا بهبود می ‏یابد.[٢٠]

و حضرت امام صادق(ع) می ‏فرماید: چنانچه سوره‏ ی «حمد» هفتاد مرتبه بر هر دردی خواند شود به یاری خدا تسکین می ‏یابد.[٢١]

و در روایتی دیگر حضرتش فرموده است: هرگاه که هفتاد مرتبه «حمد» را بر یک دردی خواندم آن درد تسکین یافت.[٢٢]

و از حضرت امام محمّد باقر(ع) نقل است که فرمود: اگر سوره‏ ی «حمد» بر میّتی هفتاد مرتبه خوانده شود و آن میّت زنده گردد جای تعجّب نخواهد بود.[٢٣]

و در خبر است که نبی‏اکرم(ص) به جابر بن عبدالله فرمود که سوره‏ ی «حمد» شفای تمام دردها و بیماری‏هاست به جز مرگ.[٢٤]

همچنین در «خواص الآیات» از حضرتش روایت کرده است جهت ازاله‏ ی تب، این سوره‏ ی مبارکه را چهل مرتبه بر ظرف آبی بخوانند و بر روی آدم تبدار بیفشانند.[٢٥]

و در همان مدرک از حضرتش نقل می ‏کند هر کس بعد از عطسه سوره‏ ی حمد را بخواند آنگاه به کف دست خود بدمد و به صورت خود بمالد از سردرد و چشم‏درد و آمدن خون بینی (رعاف) در امان خواهد بود.[٢٦]

و در طریقی دیگر جهت شفای بیمار آمده است سوره‏ ی «فاتحه» را در ظرف پاکی (با زعفران یا غیره) بنویسند و آن را با آب پاک ـ و در یک نسخه آمده است با آب باران ـ بشویند و بیمار صورت خود را با آن بشوید و یا آن کس که ضربان قلب و تنگی نَفس دارد با اعتقاد از آن بیاشامد به یاری حق تعالی بهبود می ‏یابند.[٢٧]

و از حضرت امام موسی بن جعفر کاظم(ع) مروی است که چون خواهی به سفر رفت هر یک از سوره‏ ی حمد و آیۀالکرسی را سه مرتبه به ترتیب از پیش رو و طرف راست و طرف چپ بخوان سپس بگو: «اللّهُمّ احْفَظْی وَ احْفَظْ ما مَعی وَ سَلَّمْنی وَ سَلِّمْ ما مَعی وَ بَلَّغْنی وَ بَلَّغْ ما مَعی ببَلاغِکَ الحَسَنِ الجَمیلِ».[٢٨]

و در «مُنتخب» از مولانا مقدّس اردبیلی (قدّس سرّه) نقل می ‏کند جهت هر مطلبی، جزئی یا کلّی و یا هر حاجتی، هرکس این سوره‏ ی مبارکه را با این دو آیه تا ده روز هر روز یازده مرتبه بخواند که مجموعاً صد و ده مرتبه می ‏شود بسیار مجرّب بوده و به زودی به یاری حق تعالی مقرون به اجابت می ‏گردد. آیه‏ ی اوّل در سوره‏ ی آل عمران آیه‏ ی ١٥٤: «ثُمّ اَنْزَلَ عَلَیکُمْ مِنْ بَعْدِ الْغَمِّ...» تا آخر آیه، و آیه‏ ی دوم آخرین آیه‏ ی سوره‏ ی فتح آیه‏ ی ٢٩: «مَحَمّدٌ رَسُولُ الله(ص)...» تا آخر آیه و بعد از آن بگوید: «رَبَّ سَهَّلْ وَ لاتُعَسَّرْ یا رَبَّ یا رَبَّ یا رَبَّ».[٢٩]

و حضرت امیر(ع) از حضرت رسول‏ اکرم(ص) نقل می ‏کند که فرمود: هرکس بعد از هر نماز فریضه سوره‏ ی حمد و آیۀالکرسی با دو آیه (١٨ و ١٩) «شَهِدَالله... (تا) سریعُ‏ الساب» و دو آیه‏ ی (٢٦ و ٢٧) «قُلِ اللّهُمَ مالِکَ المُلکِ ... (تا) بِغَیرِ حُساب» از سوره‏ ی (آل‏عمران) را بخواند حق سحابه و تعالی سوگند به ذات خود یاد کرده که: بهشت را جایگاه او گردانم و در حظیرۀالقدس منزل دهم و هفتاد حاجت وی را روا کنم که کمترین حاجت او آمرزش گناهان او باشد و از شرّ شیطان و هر دشمنی دیگر مصون بدارم و او را علیه آنان یاری نمایم... تا آخر حدیث.[٣٠]

و در «مکارم» از رسول‏خدا(ص) روایت کرده است که فرمود: هرکس آبِ باران را پیش از آنکه به زمین برسد در یک ظرف پاکی بگیرد و بر آن هر یک از سوره‏ های حمد و قُل هوالله و معوّذتین (سوره‏ها فلق و ناس) را هفتاد مرتبه بخواند و صبح و شام از آن بیاشامد حق تعالی هر مرضی که در بدن او باشد رفع می ‏فرماید.[٣١]

و در خبر است که رسول‏ اکرم(ص) را هرگاه کسالت یا سردردی عارض می ‏شد دست‏های مبارک را می ‏گشود و سوره‏ های حمد و فلق را قرائت می ‏کرد سپس دست‏های خود را به صورت می ‏کشد و آن عوارض برطرف می ‏گردید.[٣٢]

و در روایتی امام هشتم(ع) در باره‏ ی کسی که دچار بیماری غَشی و صرع شده بود به ظرف آبی سوره‏ ی حمد و معوّذتین (فلق و ناس) را خواندند و برآن دمیدند آنگاه فرمود بر سر و صورت بیمار بپاشند و او بی‏درنگ از جا برخاست. حضرت به او فرمود: این بیماری تو هرگز برگشت نخواهد کرد.[٣٣]

همچنین در خبر است که برای مبتلا نشدن به چشم درد، در وقت رؤیت هلال سوره‏ ی مبارکه «حمد» را هفت مرتبه بخوانند.[٣٤]

پی نوشتها:

[١]ـ مقصود از مکّی بودن سوره‏ ها و آیات آن است که هر سوره و یا آیه‏ ای که پیش از هجرت نازل شده باشد آن را مکّی و اگر بعد از هجرت فرود آمده آن را مدنی می‏ نامند خواه در مدینه نازل شده باشد خواه در جای دیگر و ملاک آن زمان نزول آن‌ها است. هرچند برخی ملاک مکّی یا مدنی بودن آن‌ها را مکان نزول آن‌ها در مکّه یا مدینه و اطراف هریک دانسته‏ اند نه قبل از هجرت و نه بعد از آن.

ویکی شیعه

پیامبر (ص) سورهٔ فاتحه را بهترین سوره قرآن دانسته و فرموده است: در تورات و انجیل و زبور و قرآن، سوره‌ای مانند آن نازل نشده است. بنا بر حدیث دیگری از پیامبر (ص)، ثواب قرائت سوره فاتحه، برابر با ثواب قرائت دو سوم قرآن و ثواب صدقه‌دادن به همه مؤمنان است.[۲۷] امام جعفر صادق (ع) هم درباره سوره فاتحه فرموده است که هر کس آن را قرائت کند، خداوند راه رسیدن به خیر دنیا و آخرت را برای او باز می‌کند. او همچنین فرموده است که اسم اعظم خدا در این سوره تقسیم شده است.[۲۸] شیخ مفید در کتاب اختصاص حدیثی نقل می‌کند که در آن، پیامبر (ص) در پاسخ به پرسشی دربارهٔ پاداش قرائت سورهٔ فاتحه، ثواب آن را برابر با پاداش قرائت همه کتاب‌های آسمانی معرفی کرده است.[۲۹]

  • نام‌ها و سبب نامگذاری

نام اصلی این سوره، فاتحة الکتاب است؛ به این جهت که اولین سوره قرآن است و قرآن با آن گشوده می‌گردد؛ و از آن رو که قرائت آن در نمازها، واجب است؛ همچنین به این علت که نخستین سوره‌ای است که فرود آمده است.

این سوره به سبع المثانی و ام القرآن هم معروف است.[۱]

به علت ارزش و اهمیت خاص این سوره، بیش از بیست نام برای آن ذکر شده است که مشهورترینِ آنها عبارتند از: حمد، ام القرآن، سبع المثانی، کنز، اساس، مناجات، شفاء، دعا، کافیه، وافیه، راقیه(یعنی پناه‌دهنده).[۲]

  • محل و ترتیب نزول

سوره حمد یا فاتحه، بر خلاف تمام سوره‌های دیگر، دو بار نازل شده است: یک بار در مکه و بار دیگر در مدینه؛ به همین جهت، به آن مثانی هم می‌گویند؛ البته از آن رو که اولین بار در مکه نازل شده، آن را سورهٔ مکی می‌خوانند. این سوره، نخستین سوره قرآن به ترتیب مصحف و پنجمین سوره به ترتیب نزول است.

  • تعداد آیات و کلمات

سوره فاتحه ۷ آیه، ۲۹ کلمه و ۱۴۳ حرف دارد. این سوره به لحاظ لفظ و حجم، از سوره‌های کوچک قرآن یا «‌مفصلات‌» است و در میان مفصلات نیز از سوره‌های «‌قصار‌» به شمار می‌آید. بر طبق روایات، این سوره در عین اختصار، در معنا بزرگ و «‌ام الکتاب‌» و اساس قرآن است. در فقه شیعه، سورهٔ حمد در هر یک از نمازهای واجب و مستحب دو بار خوانده می‌شود.[۳]

متن سوره حمد

 

﴿ سوره الفاتحه -سوره ۱- تعداد آیه۷﴾

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ ﴿۱﴾

الْحَمْدُ للّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ ﴿۲﴾ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ 

نطرات ( 0 )

پاسخ دادن

برای ارسال نظر می بایست وارد شوید!